Nerea Kortabitarte, kazetaria eta idazlea: “Eskualdean migrazioaren gaia kalean landu behar dela uste dut, eta horren aldeko apustua egiten jarraitu nahi dut”

Nerea Kortabitarteren bizitza kultura eta komunikazioaren munduari lotua dago aspalditik. Bere esperientzia guztia liburu batean bildu berri du “Baloreak” izenburupean. Bidasoa ibaia zeharkatu nahian iristen diren migratzaileen drama islatu du 12 emakume ilustratzaileren laguntzaz. Kazetari donostiarrak bere azken lana liburu bihurtzeko prozesua nolakoa izan den azaldu du, aurretik argitaratutako lanen errepaso azkarra eginez.

Ezagutzen ez zaituztenentzat, nor da Nerea Kortabitarte?

Kazetari donostiarra naiz. Komunikabideetan hasi nintzen lanean, eta urte askotan Fnac-eko komunikabideen arduraduna izan naiz. Beti egon naiz kultur proiektuekin oso lotuta. Duela bi urtetik hona, nire komunikazio agentzia propioa daukat, eta kultura sektorean espezializatuta nago. Aldi berean, duela 4 urtetik hona, haurrentzako ipuinak argitaratzen hasi nintzen lehenik, eta orain Baloreak izeneko lan berria argitaratu berri dut.

“Beti egon naiz kultur proiektuekin oso lotuta”

Zure buruaz nola hitz egiten duzun ikusita, argi dago komunikazioaren eta kulturaren munduarekin lotura handia duzula.

Nik uste dut kultura eraldatzaile sozial handia dela, eta egunero ikusten dut kudeatzen ditudan proiektuetan. Agian horrek ere bultzatu nau neure liburuak argitaratzera. Gainera, esan dezaket nire liburu guztiek oso alderdi soziala dutela.

Nola erabaki zenuen Baloreak izeneko proiektu hau hastea?

Hasiera batean bururatu zitzaidan 12 ilustratzaile gipuzkoar, 12 emakume, elkartzea eta horietako bakoitzak balio bat irudika zezala, horrela guztira 12 balio biltzen zituen lana izan zedin. Oso gustuko nuen ideia, ilustrazioa asko gustatzen baitzait. Gainera, emakumeek osorik egindako proiektua izateak asko motibatzen ninduen. Duela bi urte Hondarribira etorri nintzen bizitzera, ideia hori buruan neukala. Egun batean, terrazan lasai gosaltzen ari nintzela, txalupa motordun bat ikusi nuen Bidasoa ibaian hildako migratzaile baten gorpuaren bila. Une horretan oso argi izan nuen liburu hau, Baloreak, ez zela soilik hamabi ilustrazio eta baloreren arteko ibilbide poetiko bat izango, baizik eta Bidasoa ibaiko migratzaileen drama ere jaso behar zuela.

“Uste dut oso beharrezkoa dela zarata ateratzea komunikabideetan, kalean eta edonon”

Bidasoa ibaiaren inguruko migratzaileen gaia oihartzun handia izaten ari da azkenaldian. Lan honen bidez, hori islatzeko eta ikusarazteko beste modu bat bilatu duzu, ezta?

Bai, oso garrantzitsua iruditzen zait gai hori ikusarazi ahal izatea, eta uste dut oso beharrezkoa dela zarata ateratzea komunikabideetan, kalean eta edonon, nire ustez bidegabekeria soziala dena hitzen iraultza isilaren bidez aldarrikatzeko. Uste dut gure begien aurrean besterik gabe ikusten ari garen zerbait dela, eta nire ustez ezin gara sorgor geratu egoera honen aurrean.

“Bidegabekeria bat deskribatzen du, gure begien aurrean gertatzen ari dena, eta ezin gara zirkinik egin gabe geratu”

Horregatik,  zure lan berriak eskualdean eragin berezia izango duela uste duzu?

Dudarik gabe. Inguru honetan ikusten ari naiz nire liburu berriak eragin handiagoa duela, hemen gertatzen ari den zerbaiti buruz hitz egiten baita. Nahiz eta arazo globala dela uste dudan, migratzaileak Gibraltarko itsasartea zeharkatzen ikusi ditugunean edo paterak penintsulara iristen ikusi ditugunean ere eragin handia izan duelako. Gai horrek ezintasun handia sortzen du, eta orain hemen gaudenez, askoz gehiago. Horregatik uste dut tokikoa gainditzen duen gaia dela eta Irundik kanpo zein Bidasoa eskualdetik kanpo ere eragin handia izan behar duela. Azkenean, bidegabekeria bat deskribatzen du, gure begien aurrean gertatzen ari dena, eta ezin gara zirkinik egin gabe geratu.

Ilustratzaileen lanak pisu handia izan al du proiektu berri honetan?

Bai, horregatik, proiektuaz hitz egiten dudanean, 16 emakumek egindako proiektua dela esatea gustatzen zait, 12 ilustratzailek parte hartu baitute proiektuan. Hitzaurrea Noelia Lorenzo Pinok idatzi du, hirian bizi den idazle irundarra baita. Garrantzitsua iruditzen zitzaidan eskualdeko norbaitek ere hitzaurre bat idaztea, lana osatzeko beharrezkoa zelako. Gainera, parte hartu duten ilustratzaile gehienak hemengoak dira eta Irunen edo Hondarribian bizi dira; beraz, oso lotuta daude Bidasoko eskualdearekin. Hala izateak zentzua zuela uste dut, horri esker bakoitzak gauzak bere modura interpretatu ahal izan dituelako, sormen mailan askatasun osoz lan egin baitute. Egia da jarraibideren bat eman geniela, adibidez, ilustratu behar zuten balio zehatza, lan guztiak koherentzia kromatikoa eta bisuala izan zezan. Julia Lasa ilustratzaileetako bat izateaz gain, liburuaren maketatzailea eta diseinatzailea ere izan da, eta Bidasoa eskualdearekin zerikusia duten 7 kolore ezarri zituen. Bidasoaren kolore horiek bilatzeko, argazki batzuk atera genituen hemendik, Avenida zubitik, eskualdeko gama kromatiko hori bilatzeko, naturako, zubiko, zeruko eta itsasoko elementuetan oinarrituta. Horrek asko lagundu du liburuaren estiloa osatzen.

Lehen aurkezpenak egin ondoren, zer harrera izaten ari da liburu berria?

Harrera oso ona izaten ari da, eta, egia esan, oso pozik gaude denok. Lehenengo aurkezpena azaroaren 24an egin genuen Bidasoa Basque Breweryn, migratzaileen harrera zentroaren parean. Oso pozik geratu ginen, egia esan, harrituta, jende asko etorri baitzen, eta, logikoa denez, lagun asko ere bai. Proiektua komunikabideen bidez  jende askok ezagutu du eta horiek ere bertaratu ziren. Felix Buff ere bertan izan zen, Willis Drummonden bateria. Talde horrek Bidasoa izeneko abesti bat ere badu, immigrazioarekin lotua. Ondoren, Donostian aurkeztu genuen abenduaren 1ean eta Hondarribian abenduaren 15ean.

Proiektu honek Bidasoa eskualdearekin duzun harreman estua erakusten duela esango zenuke?

Donostiarra naiz, baina nire amatxo Irungoa da eta amaren familia ere Irungoa da, eta horrek asko markatzen du. Badakigu Irungo jendea oso Irungoa dela. Nire haurtzaro osoa oso lotuta egon da Bidasoko eskualdearekin. Nire aitonak mugaren alde batean eta bestean egin zuen lan. Nire birraitona irakasle izan zen Behobiako eskoletan. Horregatik, nire amaren familia beti egon da inguru honekin oso lotuta. Ni duela urte batzuk Irunen bizi izan nintzen, baina orain Hondarribian bizi naiz. Beraz, jaiotzez donostiarra naizela esan daiteke, baina beti Irunekin, Hondarribiarekin eta, oro har, eskualde osoarekin oso lotua.

“Gainera, parte hartu duten ilustratzaile gehienak hemengoak dira”

Aurretik beste argitalpen batzuk ere egin dituzu Juliette protagonista dela. Kasu horretan, haurrei zuzendutako ipuinak dira, ezta?

Bai. Ipuin horiei buruz hitz egiten dudan bakoitzean, bildumaren jatorria kasualitatez gertatu zela kontatzea gustatzen zait. Nire alaba Lucia, orain 16 urte dituena, 7 edo 8 urte zituenean, ikastolatik etxera etorri zen egun batean esanez bere gelako laguna zen mutil batek esan ziola ez zuela neska bat ematen erantzun egiten zuelako. Hori izan zen ideia honen ernamuina, 8 urteko ume batek dagoeneko otzanak nahi gaituela pentsatzearen ideia. Horixe izan zen “Juliette, neska ausartaren” jatorria, haurtzaroan berdintasuna eta genero-estereotipoak lantzeko ipuina. Lehen ipuin honek izan zuen harrera onarekin, bigarren edizio bat argitaratzea erabaki genuen, “Juliette eta lur izeneko planeta bat” izenburuarekin. Bigarren ipuin honekin iraunkortasunari eta ingurumenaren zaintzari buruzko gaiak landu nahi izan genituen. Azkenik, iaz “Gora ezberdintasuna, Juliette” argitaratu genuen, haurrekin aniztasunari eta bakoitzak ezberdina izateagatik duen botereari buruzko gaiak lantzeko. Ipuin hauek guztiak euskaraz zein gaztelaniaz argitaratuta daude.

Pentsatzen dut oso desberdina izango dela liburuen argitalpena, publikoa heldua edo haurrena izango den.

Nik uste dut dena bilakaera oso natural baten parte dela. Azken liburu hau, Baloreak, hasiera batean haurrentzat pentsatua zegoen. Baina proiektuak aurrera egin ahala, eta Bidasoko migratzaileen arazoan zentratzea erabaki nuenean, pentsatu nuen azken emaitza egokiagoa izango zela adin guztietako pertsona sentikorrentzat. Balio horiek haurrekin lantzeko ere balio dezakeela uste dut, haiekin batera hausnarketa hori egin ahal izateko. Hala ere, helduentzako liburua ere bada.

“Balio horiek haurrekin lantzeko ere balio dezakeela uste dut, haiekin batera hausnarketa hori egin ahal izateko”

Liburua eskuetan izateko gogoz geratu direnentzat, non lor dezakete Baloreak?

Baloreak Euskadi osoko liburu-denda guztietan dago eskuragarri, eta nire webgunean ere eros daiteke, nereakortabitarte.com.

Zer proiektu motatan ari zara oraintxe bertan?

Oraintxe bertan, oso zentratuta nago nire azken lanean, Baloreak izenekoan, eta, batez ere, argitalpen soil batean gera ez dadin gauza gehiago egin nahi ditut proiektuarekin loturik. Liburu honetatik abiatuta gauza gehiago egiteko balio izatea nahi dut, hau da, zeharkako proiektu bat izatea. Adibidez, gustatuko litzaiguke Haurtxokoetan, liburutegietan edo ikastetxeetan tailerrak egin ahal izatea, liburuan aipatzen diren edukiak haurrekin eta gazteekin lantzeko aukera emango ligukeena. Gainera, erakusketak egiteko ere balio dezakeen lana dela uste dut. Era berean, uste dut proiektu honetatik abiatuz gauza asko atera daitezkeela eta hitzaldiak bezalako gauzak antola daitezkeela. Eskualdean migrazioaren gaia kalean landu behar dela uste dut, eta horren aldeko apustua egiten jarraitu nahi dut. Bai, egia da poemategi bukatu bat daukadala, datorren urtean argitaratzen saiatuko naizena. Nobela baterako ideia bat ere badut, baina horrek denbora gehiago eskatzen dit, baita urteak ere. Baina bitartean Julietteren beste ipuin bat argitaratzea ere pentsatzen jarraituko dugu.

Nerea Kortabitarte Hidalgo

Nerea Kortabitarte Hidalgo Kazetaritzan lizentziatu zen Euskal Herriko Unibertsitatean eta Marketin Digitaleko Masterra du. Hainbat hedabidetan lan egin du, hala nola Cadena SER eta Telecincoko albistegietan. Bestalde, komunikazio arduraduna izan da kultur sektoreko hainbat enpresatan, FNAC eta Irusoinen, adibidez, eta hainbat erakunde publikotan, Donostia Kulturan, Eusko Jaurlaritzan eta Donostiako Plan Estrategikoan, esaterako. Juliette bildumako haurrentzako ipuinen egilea da eta berriki Baloreak izeneko liburu berri baten argitalpenean murgildu da.

Utzi erantzuna

Zure e-posta helbidea ez da argitaratuko. Beharrezko eremuak * markatuta daude