Uxoa elkarte soziokulturala: Belaunaldiz belaunaldi emakumeen topagune izaten jarraitzen duen elkartea

Uxoa Elkarte Soziokulturalak hiru hamarkada baino gehiago daramatza herriko zein inguruetako emakumeei ikaskuntzagune aberasgarria eta topagune benetan atsegina eskaintzen. Egoitza Irungo Gipuzkoa hiribideko 12. zenbakiko beheko lokalean dute, hiriko alderdi sozialistak utzitako eremuan, nahiz eta partidu politikoarekiko inongo loturarik ez duten. Datorren urtean 35 urteko ibilbide oparoa beteko duen erakunde herrikoi honen historiaz, gaur egungo eskaintza askotariko eta arrakastatsuaz eta etorkizunari begira dituzten erronka nagusiez sakon hitz egin dute  Mari Cruz Martín elkarteko presidenteak eta Isabel Prieto presidenteordeak.

Uxoak elkartearen hasierako urratsak gogoratzean, garai hartako emakume askoren errealitate sozialari zein pertsonalari erantzuteko zegoen premia bizia nabarmendu digu. Mari Cruz Martínek gogoratzen duen moduan, “beno, hasiera batean emakumeok etxetik kanpo zer egiteko handirik ez genuenez, gauza berriak ikasi nahi zituztenak biltzeko sortu zen elkartea”. Isabelek, berriz, zehaztasun handiagoz gogoratzen du nola sortu zen elkartearen lehenengo hazia duela hiru hamarkada baino gehiago, bertan parte hartu baitzuen: “Beti eta nagusiki emakumeari laguntzeko eta babesa emateko sortu zen”. Kontua da fundatzaile gehienek soilik beren etxean lan egiten zutela eta seme-alabak handitzen joan zirenean, etxetik kanpo zerbait egiteko beharra sentitu zutela. “Orduan elkartea osatu genuen bazkide gutxi batzuekin”, esan digu Isabel Prietok. Lehendakariordeak azpimarratu duenez, oinarrizko kultura maila zuten bazkideak ziren; “beraz, egin genuen lehenengo gauza kultura orokorreko klase bat sortzea izan zen, jada gaur egun existitzen ez dena”.

“Klaseetan parte hartzeko ezinbesteko baldintza da elkartekide egitea, batez ere doako jarduerak aprobetxatu ahal izateko”

Isabel Prieto, Uxoa elkarte soziokulturaleko lehendakariordea

Hasierako urte haietan emandako kultura orokorreko klaseak oso garrantzitsuak izan ziren beren garaian emakume haien ahalduntzerako, nahiz eta gaur egun gizartearen bilakaerari esker jada existitzen ez den jarduera mota bat izan. Denborak aurrera egin ahala, ordea, elkartearen helburu zein eskaintzetan bilakaera oso zabala eta esanguratsua gertatu da. Isabelek aipatzen duen moduan, “aldaketa oro har handia izan da, hasieran egiten zen gutxitik  eta gutxika-gutxika jarduera berriak gehitu baitziren, hala nola joskintza edo eskulan tailerrak”. Gaur egungo egoerari zein kideen eskaera berriei buruz, Mari Cruzek azaldu du joera nola aldatu den urtez urte: “Orain askoz jarduera gehiago ditugu, jendeak denbora gehiago eskaintzen diolako ariketa fisikoa egiteari”. Lehen jarduera kulturalak ziren eskatuenak, baina hori aldatu egin da.

110 bazkideko komunitatea

Gaur egun, Uxoak 110 bazkide inguruko komunitate sendo eta leiala dauka eraturik Irunen. Nahiz eta egun kide guztiak emakumeak izan, elkartea guztiz irekita dago gizonentzat ere, ateak inori itxi gabe. Mari Cruzek zehaztu duenez, “duela bi urte bi gizon bazkide ere izan genituen, baina kontua da gizonak azkarrago nekatzen direla, nire ustez”. Gaur egun antolatzen duten jarduera kopurua benetan zabala zein oparoa da eta elkartearen lokaleko ordu gehienak erabat beteta dituzte aste osoan zehar. Gorputza mugitzeko eta osasuna zaintzeko proposamenen artean pilatesa, zumba, tai ji eta sevillanak daude. Aurten, gainera, aulkian eserita egiteko tai ji klase berriak jarri dituzte martxan, eta erantzuna ezin hobea izaten ari da, Mari Cruzek dioen bezala: “jendea oso pozik dator, batez ere adineko jendea, oinez ibiltzea eta hankak mugitzea gehiago kostatzen zaigunok asko eskertzen dugu, gure gaitasunetara egokitutako jarduera delako”.

Ariketa fisikoaz gain, sormenak eta lan artistikoek ere leku guztiz nabarmena betetzen dute elkartearen eguneroko programazioan. Eskulanen tailerrak eta kakorratz saioek ikaragarrizko arrakasta izan dute azkenaldian kideen artean. Isabelek berak bere esperientzia pertsonala kontatu du ekimen honek piztutako poza adierazteko: «Ni orratz bat nola hartu ere ez zekien horietakoa nintzen lehen eta orain nire zaletasunetako bat bihurtu da”. Horrez gain, adimena eta burua aktibo edukitzeko memoria lantzeko tailerra ere urtero-urtero lepo betetzen da; Mari Cruzek, tailerraren gidaria denak azaldu duenez, “hartu ditzakedan baino ikasle gehiago ditut, ez garelako kabitzen, lekua txiki geratzen zaigulako”.

Hala ere, Uxoa elkartearen barneko harribitxietako bi antzerki taldea eta berriki sortutako abesbatza dira. Antzerki taldea duela 13 urte jarri zen martxan, garai hartan inguruko elkarteetan halakorik ez zegoenean. Talde hau guztiz autodidakta da eta Mari Cruzek azpimarratu duen moduan: “Antzerkia duela 13 urte hasi genuen eta, egia esan, arrakasta handia du, egoitza eta elkarteetara gure lanak aurkeztera joaten garelako, oro har gutxi edo ezer ez dugulako kobratzen”. Isabelek nabarmendu du, “barrea eragiteko egiten dugu antzerkia, penak jada bakarrik etortzen direlako”. Gainera, irakaslerik gabe egiten duten zerbait da; “gu gara dena, atrezzoaren zuzendariak, erabat autodidaktak”, aipatu du Isabel Prietok. Abesbatza berriz, oso sinplea da duela gutxi hasi direlako ekintza berriarekin.

Beste alde batetik, elkartearen egoitzari zein kokapenari dagokionez, Irungo erdialdean egoteak logistika asko errazten duen arren, herriko auzo guztietatik eta inguruko udalerrietatik hurbiltzen diren emakumeak dituzte Uxoan. Isabelek azaldu duenez, “nahiz eta erdialdean egon, Behobiatik, Anakatik, Hendaiatik eta Hondarribitik dator jendea, leku askotatik”. Bazkide izatearen garrantziaz galdetuta, Isabelek argi utzi du “klaseetan parte hartzeko ezinbesteko baldintza da elkartekide egitea, batez ere doako jarduerak aprobetxatu ahal izateko”.

Berdintasunarekiko konpromisoa

Horrez gain, Uxoak berdintasunaren aldeko borrokan konpromiso handia erakutsi du beti, azaroaren 25ean eta martxoaren 8an hitzaldiak eta proiekzioak antolatuz. Mari Cruzek dioen bezala, “gainera konturatu zaitez hemen Irunen egin ziren lehen elkarteetakoak garela, hau da, urte asko daramatzagula honetan”. Berdintasun arloko bileretara joateaz Tina kidea arduratzen da, Isabelek aitortzen duen moduan: “Horrelako ekintzak gainerako elkarteekin partekatzen ditugu, batez ere berdintasun eta genero indarkeriarekin loturiko gaiak. Beraz, urte luzez egin bezala, aurten ere lantzen hasiak dira azaroaren 25aren inguruan, Emakumeen aurkako indarkeria ezabatzeko Nazioarteko Egunaren inguruan antolatuko dituzten ekintzak.

“Ideala litzateke Zuzendaritzan jende berria sartzea, elkartera ideia berriak ekartzea gustatuko litzaigukeelako”

Mari Cruz Martín, Uxoa elkarte soziokulturaleko lehendakaria

Datorren urteari begira, Uxoak 35 urte beteko ditu elkarte gisa sortu zenetik. Urteurrena ospatzeko asmoei dagokienez, Isabelek “pazientzia pixka bat izatea eta itxarotea” eskatzen du oraindik, baina Mari Cruzek gogoratzen du 25. urteurrenean “dena topera ospatu genuela eta guk geuk egindako gauzekin apaindu genuela dena lorez beteta”. Etorkizunari begira duten erronka nagusia, ordea, Zuzendaritza Batzordean belaunaldi arteko erreleboa lortzea da. Mari Cruzek argi utzi digu beren nahia: “Ideala litzateke Zuzendaritzan jende berria sartzea, elkartera ideia berriak ekartzea gustatuko litzaigukeelako”. Halaber, urtero ezartzen duten kuota baxuari eusteko hautua berretsi dute, dirulaguntzarik jaso gabe ere kideen beharrei erantzuteko.

Utzi erantzuna

Zure e-posta helbidea ez da argitaratuko. Beharrezko eremuak * markatuta daude