Irungo kaleek, kirol pistek, auzo elkarteek eta kulturguneek euskaraz taupaka jarraituko dute datozen urteetan. Irungo Udalak ‘Kalean Bai‘ Planaren etapa berria eta berrituak aurkeztu ditu, 2026tik 2030era bitarteko erronka estrategiko nagusiak biltzen dituena. Egitasmo honen helburu nagusia oso argia eta zuzena da: herriko haur eta gazteen eskolatik kanpoko jardueretan euskararen presentzia eta erabilera nabarmen handitzea eta sendotzea, ikastetxeek euren ikasgeletan euskararen irakaskuntzan egiten duten ahaleginari jarraipen natural eta aberasgarria emanez eskolatik kanpoko esparruan.
Aurkezpen ofizialean Josu Iguiñiz Euskara ordezkariak, Arantza Zulet Euskararen Erabilera Sustatzeko eta Normalizatzeko Zerbitzuko teknikariak eta Lide Rekondok, Siadeco Ikerketa Elkarteko ordezkariak, hartu dute parte. Siadeco izango da, hain zuzen ere, plan honen inplementazioaz, koordinazioaz eta dinamizazioaz arduratuko den enpresa espezializatua, Udaleko Euskara Zerbitzuarekin eskuz esku eta elkarlanean.
Ibilbide luzea atzetik
Egitasmo honek ibilbide luze, sendo eta oparoa du Irunen. 2002an lehen aldiz martxan jarri zenetik, Udalak 113 elkarte eta entitaterekin baino gehiagorekin jardun du lanean. Gaur egun, zehazki 64 elkartek dute sinatuta euskararen erabilera sustatzeko hitzarmena, baina etapa berri honetan lortutako oinarri horiek are sendoagoak egin nahi dituzte. Irungo errealitate soziolinguistiko berezia kontuan hartuta, hiritar gehienek eskolari esker ikasi dute hizkuntza. Horregatik, Josu Iguiñizek azpimarratu duenez, “ezinbestekoa da ahalegin hori guztia kalean ez galtzea eta hizkuntzak eguneroko bizitzan lekua izatea, bereziki haur eta gazteen artean, adin horretan finkatzen baitira etorkizuneko hizkuntza ohiturak”.
Helburua ez da soilik hizkuntza modu teorikoan sustatzea, baizik eta haurrei euskaraz bizi eta gozatzeko aukera erreala eta erakargarria eskaintzea: kirola egin, dantzatu, lagunartean jolastu eta elkarrekin naturaltasunez aritzea. Horretarako, datozen lau urteetarako hiru helburu estrategiko zehaztu dituzte: lehenik, dagoeneko konpromisoa hartu duten 64 elkarterekin lanean sakontzea, entitate bakoitzari egokitutako mikro-plan pertsonalizatuak adostuz. Bigarrenik, entitate berriak erakartzea, bereziki sortu berriak direnak edo orain arte hurbildu ez direnak. Eta hirugarrenik, ‘Kalean Bai’ marka herrian indartzea. Gainera, genero-ikuspegia zeharkako ardatz gisa txertatuko da jardun osoan.
Kirola eta kultura nagusi
Kirol esparruak arreta berezia jasoko du lau urte hauetan. LH 3.etik 6. mailara bitarteko haurrei kirola eskaintzen dieten 15 klubekin jarraipen estua egingo da, eta oporraldietako campusetan zein herriko proba nagusietan euskararen presentzia bermatuko da. Jai herrikoiek ere garrantzi handia izan dute abiapuntu berri honetan: San Pedro eta San Martzial jaietan ekitaldiak antolatzen dituzten 27 elkarterekin hizkuntza-protokolo orokorrak prestatu ditu Siadecok. Komunikazio-planak, sentsibilizazio-kanpainak, gazte erreferenteen esku-hartzeak eta laguntza tekniko eta formakuntza zabala eskainiko dira herriko elkarteentzat.
Azken batean, ‘Kalean Bai’ ez da udal plan soil bat, hiri proiektu kolektibo eta herritar handi bat baizik. “Udalaren eta elkarteen arteko apustu partekatua da”, adierazi du Iguiñizek. Emaitzak bermatzeko jarraipen egitura zehatza ebaluatuko da. Zinema, lan mundua, ostalaritza, merkataritza eta familia barneko harremanak bultzatu ondoren, aisialdiak euskararen gune naturala izan behar du. “Irun ere euskalduna da eta lanean jarraituko dugu”, gaineratuz amaitu du ordezkariak adierazpena.
