Sanmartzialetako egun bereziak igaro ostean, danborren eta txilibituen oihartzunak indartsu jarraitzen du Caser Residencial Anaka egoitzako geletan. 2026 honetan, egoitzak bi protagonista nagusi izan ditu jaietan: Presen Caspistegui, kantinera hautatua, eta Ángel Hernansanz, Komandante kargua izan duena. Biak, adopzioz zein bihotzez irundarrak, jaien izpirik biziena gorpuztu dute.
Bidasoatik urrun jaio baziren ere —Presen Nafarroako Lizarraga herrian eta Ángel El Escorialen—, sustrai sakonak dituzte herrian. Donostian bizi ondoren, Presen Bentetako auzoan finkatu zen duela hamarkada batzuk. Ángel, berriz, sei urte besterik ez zituela iritsi zen Irunera. «Ni jada irundarra eta euskalduna naiz», azpimarratzen du harro Komandanteak, bien sentimendua islatuz.
Bien gaztaroa modu ezberdinean markatu zuten jaiek. Presenek pozik gogoratzen ditu urte haiek, kaleko giroaz gozatuz, nahiz eta aitortu Alardea beti izan zela bere jai kuttuna. Kurioski, patuak ezusteko bat gorde zion: «Nire seme-alabek beren garaian arreba kantinera ateratzea nahi zuten, baina hark ez zuen nahi izan; eta begira nola den bizitza, orain bere ama izan da kantinera 88 urterekin!». Ángelek, aldiz, gurasoekin batera konpainiak pasatzen ikusteko edozein txoko libre bilatzen zuela gogoratzen du. Mendelun bizi izan zelako eta arreba bertan kantinera izan zelako Hondarribiko Alardeari maitasun berezia zion arren, inoiz ez zuen Alardean desfilatu.
Urte ahaztezina
Aurten, izendapenak erabat eraldatu du haien egunerokoa. Presen, egoitzan bere lehen Sanmartzialak bizi dituela, hiru hautagairen arteko bozketa baten ondoren aukeratu zuten. Ezustekoa itzela izan zen, eta maitasun uholdea eragin zuen: Lolak, aurreko urteko kantinerak, lore-sorta bat eman zion, eta ondoren hainbat lagunek brotxe bat eta pasmina bat ere oparitu dizkiote. «Nik ahal dudan guztian mundu guztiari laguntzen saiatzen naiz, eta orain maitasun hori guztia itzultzen ari zaizkit», azaldu du eskertuta. Ángeli dagokionez, albiste handia Lurdes zentrokoko animazio teknikariaren eskutik iritsi zitzaion, kargurako boluntario gisa aurkeztu ondoren. «Albistea eman zidatenetik bikain nago; pozik baino gehiago, ilusionatuta», kontatu digu gogotsu.
Familiaren prestaketek hunkidura handiagoa eman zioten hitzorduari. Ángelen seme-alabek arreta handiz lagundu zioten bere jantzia prestatzen (jaka beltza, prakak eta alkandora zuria, gerrikoa eta txapela gorria), entseguetan dotore egoteko. Presenek ere bere seme-alaben laguntza izan zuen eta opari ahaztezin bat jaso zuen: bere izenarekin eta 2026 urtearekin pertsonalizatutako abaniko bat. Desfilatzeko orduan, kantinerak berezko talentua erakutsi zuen: «Ez dut ia entsegurik egin behar izan, modu naturalean ateratzen zait. Entsegu osoan ez dut pausorik galdu une batean ere», ziurtatu du, eta sekretua «salero eta poz handiz» egitea dela gaineratu du, ahalik eta gehien gozatzeko.
Une gorena Alarde Tradizionaleko konpainiekin egindako entseguekin iritsi zen. Ekainaren 12an, larunbata, egoitzak San Migel Konpainiaren bisita jaso zuen, eta ekainaren 19an, ostirala, protagonismoa Anakako Konpainiarentzat izan zen. Eguraldi ona lagun, segizioak zentroaren kanpoaldea zeharkatu zuen eta dotore desfilatu zuen barruko korridoreetan zehar. Espaloiak bizilagunez, lagunez eta senidez bete ziren: Ángelek bere arrebek, koinatuek eta ilobek txalotuta desfilatu zuen; Presenek, berriz, bere seme-alaben, lagunen eta amaginarrebakideen txalopean egin zuen ibilbidea.
Jaiak igaro ondoren, Ángelek eta Presenek eskertuta begiratzen dute atzera, irundarrek beraiek bizi berri dituztenak bezalako Sanmartzial polit, alai eta hurbilak gozatu izana opatuz.
