Cristina Laborda Irungo alkateak nabarmendu duenez, duela 90 urte hiriak eta familia askok sakonki markatu zituzten gertaerak bizi izan zituzten. Horregatik, Udalak urrats bat gehiago eman nahi izan du izendapen honekin, urtero biktima guztiak gogoratu ahal izateko. Alkateak gaineratu du “memoria demokratikoak iragana ezagutzen eta eskubide nagusiekin dugun konpromisoa indartzen lagundu behar digula, bizikidetzaren ardatz gisa”.
Data honen aukeraketak armada matxinoak Irun hartu zuela 90 urte betetzearekin bat egiten du. 1936ko irailaren 5ean, hiriaren aurka egindako hainbat erasoen aurrean 45 eguneko erresistentziaren ondoren, indarrez hartu zuten Irun. Borrokek hildako eta zauritu ugari eragin zituzten zibil zein militarren artean, bai eta hiriaren suntsipen handia ere. Horrez gain, herritarren exodo nabarmena gertatu zen Bidasoaren beste aldera eta lurraldearen barrualdera.
Deklarazio honekin, Udalak irailaren 5a urteroko oroimen eta omenaldi data gisa finkatzen du, kolpe militarra, gerra eta ondorengo diktadura jasandako pertsonen oroimenez. Horrela, Udalak berretsi egin du memoria demokratikoarekin eta oinarrizko eskubideen defentsarekin duen konpromisoa.
