Urte amaiera hurbildu ahala, familia asko zailtasunetan aurkitzen dira Gabonetako gastuei (ospakizunak, opariak, bidaiak…) aurre egiteko. Ondorioz, askotan, finantza-produktu baten bidez zorpetzeko erabakia hartu behar izaten dute. Bidasoko Kontsumitzaile eta Erabiltzaileen Elkarteak, ACUBIk, kontsumitzaileei gogorarazi nahi die mailegu azkar horiek arrisku handiak dituztela, interes oso altuak barne.
Finantza-erakundeek, batez ere telebistan, “minutuko dirua”, “paperik gabe” edo “nominarik gabe” bezalako mezu erakargarriekin sustatzen dituzte mailegu azkarrak. Hala ere, itxurazko erosotasun horren atzean, % 20ko TAE-tik gorako interesak eta itzultzeko epe laburrak ezkutatzen dira, eta horrek askotan mailegu berriak eskatzera behartzen du zorra estaltzeko.
Elur-bola efektua
ACUBIren arabera, mikrokredituak etengabe erabiltzeak “elur-bola efektua” sor dezake: interesak pilatu eta zorra kontrolik gabe hazten da. Egoera horrek bereziki eragiten die diru-sarrera irregularrak dituzten edo kontsumitzaile ahulenei, beren aurrekontuaren zati handi bat interesak ordaintzera bideratuz.
Elkarteak gogorarazten du mailegu mota hauek kontsumo-maileguak direla, eta dirua jasotzen duen pertsonaren (mailegu-hartzailearen) berme pertsonala dutela. Ordaindu ezean, enpresak gaur egungo eta etorkizuneko edozein ondasunen aurka egingo du (autoak, etxeak, nomina…), eta auzitegietara jo dezake zorrari erantzutera behartuz.
ACUBIren gomendioak
ACUBIk hamar puntu gako azpimarratzen ditu kontsumitzaileek zorpetzean kontuan izan ditzaten:
- Hausnartu eta zenbakiak egin: Beti da hobe zorpetzean erori beharrean, gastuak doitzea. Beharrezkoa bada, eskatu ahalik eta kopururik txikiena.
- Zein mailegu mota da egokiena? Ez da gauza bera mailegu pertsonal bat, txartelaren kreditua erabiltzea edo mailegu azkar bat eskatzea. Bilatu baldintza eta gastu gutxien dakartzana.
- Saihestu telefono bidezko gestioak: Eskatu kontratatu nahi duzun maileguaren idatzizko eskaintza loteslea.
- Kontuan izan interes-tasak: Mailegu azkarrek, oro har, interes altuak dituzte ( % 20tik gora). Konparatu beste aukera batzuk: irekiera-gastuak, berandutze-zigorrak, ezeztapen-komisioak.
- Ez ordaintzearen ondorioak: Atzerapenak gertatuz gero, enbargoak edo berandutze-interes handiak izan ditzakezu.
- Kontsultatu tarifak: Eskatu tarifen liburuxka, eta gorde dokumentazio eta publizitate guztia erreklamatzeko beharrezkoa izanez gero.
- Desistitzeko eskubidea: Kontratu bat sinatzen baduzu finantza-bitartekari batekin, hamalau (14) egun naturaleko epea duzu kontratuari uko egiteko, inolako zigorrik gabe.
- Zalantzarik izanez gero: Informazioa bilatu. Arazoak edo klausula abusiboak izanez gero, joan Kontsumitzaileen Informazio Bulego (KIB) batera edo kontsumitzaileen elkarte batera.
“Kreditu azkarrak dirua lortzeko bide erraza iruditu daitezke urte amaierako gastuei aurre egiteko, baina haien benetako kostua oso altua izan daiteke. Aurrekontua planifikatzea, bultzadazko erosketak saihestea eta laguntza garaiz eskatzea funtsezko urratsak dira urte berria hilabeteetan luzatuko diren zorrik gabe hasteko”, azpimarratu du ACUBIk.
