Irungo Udalak eta Ondare Kultur Elkarteak ekainaren 6an, larunbata, hirian egingo den erraldoi-festa handia aurkeztu dute. Ekitaldi berezi hau elkarte irundarraren 15. urteurrena ospatzeko antolatu da, eta hiriko jaien zehar ondare kulturalaren parte bihurtu diren pertsonak bilduko ditu. Oraingoan, gainera, kanpoko hainbat txokotako konpartsa esanguratsuak iritsiko dira Irunera gonbidatu gisa: Iruñeko San Juan auzokoak, Barañaingoak, Donostiako Antigua auzokoak, Martorellekoak eta Maulekoak.
Nuria Alzaga Kulturako ordezkariak mota honetako ekimenen garrantzia azpimarratu du, Irunek erraldoien eta buruhandien munduari lotutako tradizio luzea duela gogoraraziz: “Halako ekimenek gure nortasunaren parte den kultura herrikoia bizirik mantentzen dute”. Alzagak gaineratu duenez, ekitaldia hiriarentzat oso berezia den hilabete batean dator, sanpedroak eta sanmartzialak oso gertu baitaude: “Aukera bikaina da martxan jartzeko eta Irungo jaietako giroari benetako hasiera emateko. Gure kaleak beste leku batzuetatik iritsitako erraldoiez betetzea, gainera, Irun anfitrioi gisa erakusteko modua da”.
Ordutegia eta desfilearen ibilbidea
Festa goizean goizetik hasiko da kaleetan zehar. Parte hartuko duten konpartsa guztiak Istillaga plazara iritsiko dira 11:00ak aldera. Ondoren, erraldoiak Erromes plazan geratuko dira ikusgai, nahi duenak bertatik bertara aztertu ditzan desfileari ekin aurretik.
Desfile nagusia goizeko 11:30ean abiatuko da eta erdiguneko kale nagusiak zeharkatuko ditu ibilbide honi jarraituz: Erromes plaza, Santiago kalea, Eskoleta karrika, Fermin Calbetón kalea, Foruen karrika, Karrika Nagusia, San Juan Harria plaza, Eliza karrika, Berrotaran karrika, Joaquín Gamón kalea, Luis Mariano kalea, Gipuzkoa hiribidea, Colon ibilbidea, Zabaltza plaza, eta berriro buelta Colon ibilbidetik, Fermín Calbetón, Eskoleta eta Santiagotik igaroz, Erromes plazan amaitzeko.
Konpartsen ezaugarriak eta Ondareren historia
Gonbidatutako talde guztiek ezaugarri nagusi bat partekatzen dute: erraldoiek beren jatorrizko herrietako historia, tradizioak eta folklore herrikoia islatzen dituzte.
San Juangoak (Iruñea): Euskal folkloreko pertsonaiak irudikatzen dituzte.
Barañaingoak: Beriniano eta Beriniana (antzinako herritarrak) eta artzain bikote bat omentzen dituzte.
Donostiako Antiguakoak: Sukaldari bat eta Donostiako danborradako urketari bat birsortzen dituzte.
Martorellekoak: Pont del Diable (Deabruaren Zubia) kondairan inspiratuta daude, deabruaren, velleta-ren eta Garvil idazkariaren irudiekin.
Maulekoak: Zuberoako maskarada tradizionaleko pertsonaiak irudikatzen dituzte.
Gaur egun, Ondare Kultur Elkarteak 15 erraldoi eta 4 buruhandi ditu bere jabetzan. Irudi hauek guztiak Irungo pertsonaia, tradizio eta elementu historikoetan oinarrituta daude; horien artean nabarmentzen dira, esaterako, Luis Marianoren erraldoi ezaguna edota hiriko historia industrialari estuki lotutako pertsonaiak.
