Irungo udako egutegian gorriz markatutako hitzordurik badago, hori San Pedro eta San Martzial jaiena da zalantzarik gabe. Urtero, ordea, jai giro herrikoi horren ostean, udari hasiera emateko, hiriaren iragan historikoa berpizten da Dies Oiassonis jaialdiarekin. XVI. Edizioan, uztailaren 15etik 19ra bitartean, mendeetan atzera egingo du ospakizun handiari bidea irekiz.
Bost egunez, uztailaren 15etik 19ra, publiko guztiarentzako programa oparoa eskainiko da. Garai hartako birsortze historikoko jarduerak Oiasso Museoan bertan eta Almudena Grandes plazan zentralizatuko dira. Kultura eta artea izango dira protagonista nagusiak terma erromatarren ondoan dagoen espazioan; bertan, Emilio del Rioren hitzaldia, antzezlanak eta Nayade Abesbatzaren musika emanaldia gozatu ahal izango dira. Azoka erromatarrak, bere aldetik, museoko inguruko kaleak girotuko ditu asteazkenetik igandera arte, artisautza eta usadio zaharrak ekarriz.
Gastronomia ere aurtengo edizioaren erakargarri handienetako bat bihurtuko da hirian. Hogei bat taberna eta jatetxek hartuko dute parte pintxo erromatarraren ibilbidean eta iaz arrakasta itzela izan zuen ‘isicia omentata’ txapelketan. Gainera, San Juan plazak ohiko ‘Convivium’ edo afari erromatarra hartuko du berriro ere, jai giro bikainean. Plazako hondarrean, gainera, zirku erromatarraren ikuskizunak egingo dira, gladiadoreen borrokak gogora ekarriz. Jaialdiaren momentu gorena larunbatean, uztailaren 18an, iritsiko da: arratsaldeko zazpietan, Isis jainkosa omentzeko prozesio erromatarrak (Navigium Isidis) hiriko kaleak zeharkatuko ditu itsasoko nabigazioa ospatzeko.
Sarrerak eskuragarri jada
Antzezlanetarako, zirkurako eta afari erromatarrerako sarrerak ekainaren 10etik aurrera daude salgai udal webgunean eta Luis Marianoko turismo bulegoan. Eguraldi txarra eginez gero, Convivium-a Santiagoko pilotalekuan egingo da karpa baten azpian.
Jaialdi honek Oiasso Museoa eta hiriko kale nagusiak erromatar garaiko agertoki bizi eta koloretsu bihurtuko ditu, Ainhoa Gordo irundarrak diseinatutako kartelak islatzen duen bezala. Artistak adierazi duenez, “Kartelean udaletxetik eta museotik helarazi zidaten ideia jaso nahi izan nuen, baina hasieratik argi izan nuena da nire estiloa islatzea nahi nuela, estilo lineala erabiliz eta kaligrafia ukitua emanez”. Aizpea Goenaga Oiasso Museoko zuzendariak aurtengo kartelean emakume bat agertzearen garrantzia azaldu du: “Askotan historian atzera egiten dugunean emakumeak desagertu egiten dira eta ez, emakumeak historian zehar ere protagonistak izan dira”.
Nuria Alzagak lehen alkateordeak adierazi duenez, ekimen kultural hau jaialdi huts bat baino askoz ere gehiago da gaur egun: “Irun ezagutarazten jarraitzeko, gure ondare arkeologiko aberatsa belaunaldi berriei hurbiltzeko eta gure historia hiri gisa dugun nortasun kolektiboaren parte dela gogoratzeko aukera paregabea da”. Hamabost edizio arrakastatsuren ondoren, hitzordu berezi, ezagun eta gero eta erakargarriago gisa finkatu da irundarrentzat eta bisitatzen gaituztenentzat. “Dies Oiassonis bizitzera etorri behar da eta, bizitzeko aitzakia horretatik, gure historia ezagutzera ere”, erantsi du Aizpea Goenagak.
